فصل چهارم سرطان و کودکان40
4-1. سرطان41
4 -2. معرفی مشکل سرطان42
4 -3 . انواع سرطان‌ها43
4 -4 .سبب شناسی سرطان48
4 – 5 . روشهای اصلی درمان سرطان49
4-5-1. شیمی درمانی49
4-5-2. پرتو درمانی50
4-5-3. جراحی54
4-5-4. ژن درمانی54
4-5-6 . آنتی‌انجیوجنسیس55
4-5-7 . تفکر مثبت56
4-5-8 . هایپرترمیا56
4-5-9 . درمان بیولوژیکی یا ایمونولوژیک:56
4-5-10 .درمان فوتودینامیک (بکارگیری رنگ و نور):56
4 – 6. بخش کودکان سرطانی57
4-6-1. کودکان و فضای مناسب برای تجمع آنها57
4-6-2. شناسایی کودکان سرطانی و عمده ترین سرطانهای شایع کودکان59
4-6-3. کودکان سرطانی62
4-6-4. شناسایی بیماری کودکان62
اقدامات مفید جهت بهبود کودکان سرطانی64
4 – 7 . درمانهای تکمیلی یا جانبی (Complementary therapy)65
4-7-1. بیوفیدبک یا پس خوراندن زیستی (Biofeedback)65
4-7-2. منحرف کردن فکر ( Distraction )66
4-7-3. هیپنوتیزم67
4-7-4. تصویر سازی ذهنی Imagery67
4-7-5 . ماساژدرمانی68
4-7-6 . عبادت و دعا Meditation and Prayer68
4-7-7 .کشش ونرمش عضلات68
4-7-8 . ورزشهای فیزیکی69
4-7-9. تنفس منظم69
4-8 . روش های نوین درمان کودکان69
4-8-1. هنر درمانی70
4-8-2. تعریف رشته های هنردرمانی72
4-8-3. فواید درمانی هنر درمانی73
4-8-4. هنر درمانی و بستری شدن کودک74
4-8-5 . هنر درمانی و تئوری کنترل (LOC)77
4-8-6 . بکارگیری تصویرسازی در هنردرمانی78
4-8-7 . مطالعات صورت گرفته در مورد نقش نقاشی در درمان78
4-8-8 . روشهای هنر درمانی80
4-8-9 . راهکارهای هنر درمانی برای کودکان82
4-9 . موسیقی درمانی84
4-9-1 . نتایج درمانی موسیقی درمانی85
4-9-2 . مزیتهای موسیقی درمانی برای کودکان86
4-9-3 . اجرای موسیقی درمانی88
4-10 . بازی درمانی89
4-10-1. سیر تکامل بازیها90
4-10-2 . رابطه افزایش سن و تعداد بازیهای کودکان90
4-10-3 . تقسیم بندی بازیها91
4-10-4 . انواع بازی درمانی91
4-10-5 . رویکرد کودک محور به بازی درمانی92

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

4-10-6 . اصول پایه بازی درمانی کودک محور94
4-10-7 . نتایج درمانی بازی درمانی95
فصل پنجم معماری سبز97
5-1. مبانی معماری پایدار و معماری سبز98
5-1-1 . ویژگی ساختمان های سبز100
5-1-2 . تفاوت معماری سبز و معماری پایدار100
5-1-3 . دیدگاه های معماری پایدار101
5-1-4 . معماری سبز و ارتباط با موضوع102
5-2 . اصول معماری سبز103
5-3 . معماری اکوتک105
5-3-1 . ویژگی های بناهای ساخته شده به سبک اکوتک106
5-3-2 . نگاه به معماری اکوتک107
5-3-3 . اکوتک و رابطه آن با طبیعت107
5-3-4 . اهداف معماری اکوتک108
5-4 . اصول طراحی سبز108
5-4-1 . صرفه جویی در مصرف منابع( Economy of Resources )109
5-4-2 . طراحی بر اساس چرخه حیات (Life cycle design )124
5-4-3 . طراحی انسانی125
5-5 . سامانه های ارزیابی ساختمان پایدار و سبز126
5-5-1 . سامانه ارزیابی بری یم (انگلستان 2008)127
5-5-2 . سامانه ارزیابی لید(ایالات متحده 2009)128
5-5-3 . مقایسه سامانه های ارزیابی لید و بری یم130
5-5-4 . سامانه ارزیابی مروارید (امارات متحده 2009)132
5-6 . معماری سنتی ایرانی و پایداری133
فصل ششم مصادیق و نمونه ها135
6-1 . محک (موسسه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان)136
6-2 . بیمارستان کودکان مفید تهران143
6-3 . بیمارستان اِوِلینا144
6-4 . بیمارستان کودکان دِل146
6-5 . معماری بیمارستان کودکان فونیکس149
فصل هفتم شناخت عوامل خارجی ومحیطی در بستر طرح152
7-1 . شناخت کلی153
7-1-1 . شناخت کلی استان گیلان153
7-1-2 . بندر انزلی157
7-1-3 . ویژگی های کلی معماری159
7-1-4 . بررسی شرایط محیطی حاکم بر معماری بومی گیلان160
7-1-5 . شرح اصول و الگوی شکل گیری معماری بومی162
7-1-6 . الگوی معماری بومی163
7-2 . مشخصات اقلیمی163
7-2-1 . عوامل موثر بر آب و هوای بندرانزلی163
7-2-2 . بررسی اقلیمی منطقه165
7-2-3 . بارش165
7-2-4 . دمای هوا166
7-2-5 . رطوبت167
7-2-6 . ابرناکی167
7-2-7 . روزهای یخبندان167
7-2-8 . سرعت و جهت باد168
7-2-9 . تابش آفتاب169
7-2-10 . تحیلیل سایت از نظر ویژگی های اقلیمی173
7-3 . تحلیل مکانی طرح174
7-3-1 . موقیت قرار گیری زمین مورد نظر175
7-3-2 . بررسی دسترسی ها و ورودی ها176
7-3-3 . صدا و تاثیرات آن بر طرح177
7-4-4 . دید و منظر177
7-4-5 . ارزیابی مکانیابی طرح178
فصل هشتم مداخله و طراحی182
8-1 . شناخت فضاها واستانداردها183
8-1-1 . بخش تصویر برداری183
8-1-2 . بخش پزشکی هسته ای183
8-1-3 . بخش خدمات183
8-1-4 . کلینیک های عمومی184
8-1-5 . بخش جراحی184
8-1-6 . بخش مراقبت های ویژه185
8-1-7 . بخش پیوند مغز و استخوان و بستری ایزوله185
8-1-9 . بخش شیمی درمانی186
8-1-10 . بخش آزمایشگاه186
8-1-11 . بخش فیزیوتراپی187
8-1-12 . بخش بستری کودکان188
8-1-13 . بخش آموزش189
8-1-14 . بخش مددکاری و مشاوره189
8-1-15 . آشپزخانه189
8-1-16 . سالن غذاخوری و بوفه190
8-1-17 . بخش اداری190
8-1-18 . بخش های هنر درمانی190
8-1-19 . بخش استراحت190
8-1-20 . ادئون190
8-1-21 . تاسیسات اصلی و انبارها191
8-1-22 . فضاهای آب و آب درمانی191
8-1-23 . فضاهای گالری های نمایش آثار و سالن همایش191
8-2 . برنامه فیزیکی192
8-3 . سازه201
8-3-1 . معرفی سیستم سقف های پیشنهادی201
8-3-2 . درزهای انبساطی (Expansion Joints)207
8-3-3 . سازه کابلی208
8-4 . تاسیسات211
8-4-1 . تاسیسات و تجهیزات گرمایشی و سرمایشی و تهویه211
8-4-2 . شبکه فاضلاب بیمارستانی213
8-4-3 . تاسیسات الکتریکی216
منابع219
چکیده
نقش تأثیرگذار فضاهای درمانی و به طور کلی محیط، در رفتار و روحیه کودکان مسئله ای قابل انکار نیست، محیطهایی از این دست نیازمند تدابیر خاص برای طراحی می باشند. چرا که خلق فضایی مناسب میتواند در بازده و نتیجهی درمان و کاهش استرس در محیط های درمانی مؤثر باشد، فضاهای درمانی حاضر در داخل کشور بطور عمده نیازهای روحی و جسمی کودکان را در طراحی در بر نگرفته اند زیرا مطابق با استانداردهای پیشین بوده و فقط چند نمونه بازسازی نسبتا مناسب از آنها موجود می باشد.

ارتباط تنگاتنگ ذات و درونی انسان با محیط طبیعی موضوعی است اثبات شده که در وجود کودکان این موضوع بسیار تأثیرگذار است؛ ایجاد فضاهای سبز و ارضای نیازهای روحی ،حرکتی و اجتماعی کودکان، در این پروژه از اصول پایه بوده خلق فضاهای مورد علاقه کودکان شامل فعالیت هایی نظیر بازی، نقاشی، موسیقی و… و توجه به ذهن خلاق و بدون مرز و آزادی و حضور در فضاهای گوناگون از نکات مورد توجه در طراحی این پروژه است. کودکان سرمایه های جامعه هستند که باید پرورش استعدادها و ظرفیت های درونی آنان برای شکل گیری شخصیت آنها مورد توجه قرار گیرد، در این کنار مقوله ای پایدار که صرفاً مقوله ای مادی نبوده و به ابعاد روانی و معنوی انسان و جامعه مربوط می باشد باید از ابتدا در نهاد کودکان نهادینه شود. از همین رو استفاده از معماری سبز در این پروژه مورد نظر بوده است.
این پروژه در فصول مختلف به بررسی این موارد پرداخته است: ابتدا به کلیات و شناخت موضوع و چهارچوب های پژوهش پرداخته شده. در فصل دوم پیشینهی موضوع چه از لحاظ درمانی و چه رویکرد سبز مورد بررسی قرار گرفته، در فصل سوم به ویژگی های معماری متناسب برای کودک پرداخته شده، در فصل چهارم به موضوعاتی در قالب معرفی سرطان و انواع سرطان در کودکان و روش های درمانی مختلف آن مورد بررسی قرار گرفته شده است. تا با این موضوع و پروسه درمانی که در این پروژه رخ خواهد داد آشنای لازم و کافی بوجود آید. در فصل پنجم به معماری سبز و پایدار و اهداف آن و ارتباط آن با فضای درمانی و کودکان و بررسی تأثیرات متقابل آنها پرداخته شده است. در فصل ششم به مصادیق و نمونه ها پرداخنه شده است، در فصل هفتم عوامل تأثیرگذار بر روند طراحی و برنامهریزی معماری مربوطه از جهات مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. و در انتها طرح و روند طراحی آن ارائه میگردد.
کلید واژه: مرکز درمانی، کودک، سرطان، معماری سبز

فصل اول:
معرفی وکلیات

1-1. مقدمه
در این بخش ابتدا با ارائه توضیحاتی به بیان مساله مورد پژوهش پرداخته شده و سپس دلایل انتخاب و اهمیت و ضرورت موضوع مورد اشاره قرار می گیرد.پس از آن تعاریفی از واژه هایی که در پژوهش مورد استفاده بوده ارائه می گیردد تا به هرچه شفاف تر شدن موضوع کمک نماید .در مجموع هدف این بخش معرفی موضوع رساله و اهدافی است که رساله در پی دست یافتن به آن ها می باشد.
1-2. بیان مساله
کودکان سرمایه های جامعه کنونی ما هستند، با وجود تمامی مشکلات ، باید آن ها را پرورش ، آماده زندگی و ساختن جامعه خویش نمود. در این میان برخی از آن ها ، ازجمله کودکان خاص و سرطانی برای آموزش ، درمان ، مشاوره و … نیازمند فضا ، روش و توجهی خاص هستند . موارد فوق باید تمامی جنبه های روحی و جسمی حساس کودکان را در بر گیرد .
“ واژه آلمانی « krankenhaus » به معنی « مریض خانه » برای نخستین بار در سال 1789 میلادی به کار گرفته شد .قرن هجدهم ، هنگامی که ساختمان های مجزا و دارای امکانات خاص برای مراقبت از بیماران و درمان آنها ساخته شد، زمانی بود که جدایی نهایی میان دیدگاه درمان و پرستاری به عنوان یک کار خیریه و دردیدگاه مدرن به رفاه و سلامت عمومی اتفاق افتاد و فارغ از ارزش های معنوی ، به عنوان مسئولیتی اجتماعی بر عهده دولت ها و حکومت ها شناخته شد .” (طالبیان، آتشی ،نبی زاده ، 1392 ، ص 9 )
نقش تأثیر گذار فضاهای تخصصی برای رسیدن به نتیجه مطلوب در درمان بیماریهای خاص قابل انکار نیست . کودکان سرطانی بنابر طبیعت خاص و لطیفی که دارند و همچنین نیاز به رشد و شکل گیری هویت ، نیازمند فضاهایی هستند که به این مهم کمک شایان نمایند. بنابراین دور کردن آن ها از فضاهای استرس زای درمانی و توجه به مسائل روانی باید در اولویت کار طراحان اینگونه فضاها باشد .
در سال 1970 بشر متوجه شد که انرژی فسیلی رو به اتمام است بنابراین در این زمان شروع به طراحی هایی برای جایگزینی انرژی فسیلی کرد زیرا قبل از آن در عصر انقلاب صنعتی و پیشرفت های تکنولوژی رفته رفته به عنوان مصرف کننده ای در مقابل طبیعت قرار گرفته بود و بهره برداری از طبیعت چنان در اولویت بود که حفظ و نگهداری از آن تقریبا به دست فراموشی سپرده شد .
با توجه به پیشرفت های صنعتی و در نتیجه آن استخراج نفت و سوختهای فسیلی ، منابع بسیار عظیمی از انرژی های تجدید ناپذیر مورد استفاده قرار گرفت، به طوری که راهکارهای طبیعی متناسب با اقلیم برای رسیدن به شرایط آسایش در بنا کمرنگ و کمرنگتر شد. کشور ایران به دلیل دارا بودن ذخایر عظیم انرژی تجدید ناپذیر نیز در این مقوله به یک مصرف کننده بزرگ تبدیل شده است ، الگوهای حفظ انرژی و محیط زیست و استفاده از انرژی های تجدید پذیر در آن نادیده گرفته شده و تامین انرژی برای رسیدن به شرایط آسایش به صورت چشم گیری توسط انرژی های تجدید ناپذیر و سوخت های فسیلی تامین می شود .
انسان به عنوان کالبد ، در چرخه طبیعت ، فرآیندی عالی از ترکیب آب و خاک است که بدون فضا و نور ( باد و آتش ) نمی تواند زندگی کند و از آن روی که خود را دوست دارد ، دوستدار طبیعت و عناصر آن نیز می باشد. این میل درونی انسان غیرقابل انکار است و در ارتباط با طبیعت و حضور در مکان طبیعی امکان رشد و شکوفایی او میسر می شود.
“معماری سبز برخاسته از معماری پایدار و توسعه پایدار می باشد ، که ناشی از نیازانسان امروز در مقابل پیامدهای سوء جهان صنعتی و مصرفی عصر حاضر است .”) فهیمیان،1387،صفحه 1)
معماری سبز با حفظ رویکرد طبیعت گرایانه انسان به ایجاد نزدیکی و ارتباط و تقویت احساس وابستگی و مسئولیت او در حفظ و احترام به محیط طبیعی می پردازد .
کودک سرطانی با ایجاد ارتباط با محیط زیست و طبیعت با نشاط ، پویایی و احساسی سرشار از امید و سر زندگی ، پروسه درمانی خود را طی میکند و مسلما” این ارتباط با طبیعت و آثار آن در روند درمانی او تاثیر گذار خواهد بود .بنابراین او بدون احساس ضعف با ریشه های آفرینش خود که برخاسته از محیط طبیعی است آشنا شده و بدور از ترس ، استرس و نگرانی نسبت به محیط های درمانی و بهداشتی سرد و بی روح ، با انرژی مراحل درمان را طی می کند . همچنین حضور در کنار خانواده ، حرکت وفعالیت بین همنوع و حس درد مشترک و انگیزه مبارزه با آن در این محیط برای او فراهم می آید .
“آسایش و آرامش کیفیتی است که انسان باید به وجود آورد. کیفیتی که شخص باید بشناسد تا به جستجویش برخیزد. تو نمی دانی آسایش چیست، چون هیچ وقت آن را حس نکرده ای و خاطره ای از آن نداری….. ” (دُن خوآن ماتئوس)
ذهن آرام و متمرکز جز در آغوش بستری مناسب متجلی نمی شود. این بستر چیزی نیست جز محیط پیرامون کودکان، معماری همانقدر که با جسم کودکان در ارتباط است بر روح و روان آن ها نیز تأثیر گذار است و این تاثیر قابل انکار نیست. حتی می توان گفت مهمترین تکلیف معماران تأمین بهداشت محیط از نظر روانی است به گونه ای که در تمام فضاهایی که خلق می شود سعی براین است که روح کودکان تغذیه شود.
این پایان نامه تلاشی برای حمایت و درمان کودکان سرطانی دردرجه ی اول در داخل کشور است که با رویکرد معماری سبز (از شاخه های معماری پایدار ) ارائه می گردد. از این رو درمانی ؛ چون هدف کمک به درمان کودکان سرطانی در کنار خلق محیطی متفاوت و بدور از استرس های درمانی برای آن ها می باشد ، و از این رو حمایتی ؛ چون در این طرح سعی شده با کمک به درمان سرطان به صورت رایگان یا با هزینه اندک ( به دلیل بهره گیری از ساختار سازمانی خیریه ) هم حمایت مالی و هم حمایت روحی از کودکان و والدین صورت گیرد وتلاش بر تغییر تفکر آنها از ماندن یا نماندن به چگونه زیستن در آینده است .
1-3. ضرورت و اهمیت مساله
برای پیشرفت جوامع انسانی علاوه بر نیاز به سر پناه و ایجاد فضای زندگی نیازمند فضاهایی خاص برای بالابردن کیفیت زندگی اجتماعی و توجه به اقشار مختلف بویژه کودکان هستیم.
کودک ، موجود کوچک و بسیار حساسی است که به هر محرکی عکس العملی نشان می دهد، ساخته و پرداخته ژنتیک و محیط می باشد و نیازمند مراقبت صحیح در تمام لحظات بخصوص در زمان بیماری است. کودک این مینیاتور زیبای خلقت برخلاف تصور ما انسان بالغ کوچک شده نیست این موجود کوچک دوست داشتنی در همه ی ابعاد از جمله گفتار و رفتار با یک انسان بالغ متفاوت است. متفاوت بودن کودک با انسان بالغ محدود به مسائل رفتاری و گفتاری نیست. بلکه به حیطه بیماری و درمان نیز گسترش مییابد. از این رو درمان کودکان نیازمند مسائل روانشناختی و عاطفی گسترده ای می باشد.از میان انواع بیماری های کودکان شاید سرطان یکی از بزرگترین ناراحتی ها و بیماری چه برای والدین و چه برای کودک می باشد.
گذشته از روش های درمانی مختلف که برای این بیماری طاقت فرسا بکاربرده می شوند بناکردن مکان هایی برای گردهمایی کودکان دچار این درد مشترک و کمک به آن هادر پذیرفتن این بیماری بعنوان یک دوست خشن که می توان با آن مبارزه کرد، بسیار مفید است.
در طرح پیشنهادی ایجاد فضاهای مانند اتاق های گردهمایی و مشاوره با محوریت افزایش امید به زندگی یکی از اهداف اساسی می باشد. زیرا درک این مسئله برای کودک که کودکان دیگری با مشکلی مشابه و یا حتی به جرات بزرگتر از مشکل وی دست و پنجه نرم می کنند می تواند بسیار کمک کننده باشد.
“تمام سلول های بدن ما به طور منظم و بر اساس قاعده خاصی در حال رشد هستند. گاهی اوقات برخی از سلول ها از مسیر رشد طبیعی خود خارج می‌شوند و به طور غیرمنظم و سریع تر از حالت طبیعی رشد می‌کنند. این امر سبب به هم خوردن نظم طبیعی بدن می شود. به این به هم‌ ریختگی سرطان می‌گویند. انواع مختلف سرطان، علایم، راه های درمان و عوارض مختلفی دارند که به نوع سلول و عضو درگیر در بدن بستگی دارد. متاسفانه سرطان فقط بزرگسالان را درگیر نمی‌کند بلکه کودکان هم به این بیماری مبتلا می‌شوند. سالانه 3 تا 4 کودک از هر صد هزار کودک در جهان به انواع سرطان‌ها مبتلا می‌شوند که در این میان سرطان‌های لوسمی، لنفوم و مغز شایع‌ترین آنها هستند. . خوشبختانه در حال حاضر برای اغلب سرطان‌های کودکان به خصوص لوسمی، درمان وجود دارد و 70 درصد از کودکان مبتلا درمان می‌شوند. ” (mahak-charity.org، 1393 (
در سال 1992 ، که بیست کشور جهان در سازمان ملل متحد منشور توسعه پایدار را به تصویب رساندند ،توجه به کیفیت زندگی اجتماعی از آن دسته مباحث مورد توجه در آن بوده است ، ساخت و ساز آینده هر اجتماع وابسته به کودکان آن نسل در آن جامعه است ، جای خالی ایجاد فضای درمانی متفاوت ومناسب برای کودکان سرطانی در رسیدن به اهداف توسعه پایدار در جامعه ایرانی حس می شود ،اگرچه نمونه های مرتبط با این موضوع وجود دارد اما بسیار تعداد آنها محدود بوده و نمی توان گفت پروژه ای با این رویکرد بوده باشد .
1-4. تعریف واژه ها
سَرَطان : (به پارسی سره: چَنگار) یعنی رشد، تکثیر و گاهی انتشار غیر طبیعی سلول‌های بدن.
معماری سبز) : به انگلیسی: (Green Architecture از شاخه های معماری پایدار یکی از گرایش‌ها و رویکردهای نوین معماری است که در سال‌های اخیر مورد توجه عده زیادی از طراحان و معماران معاصر جهان قرار گرفته است. این معماری که برخاسته از مفاهیم توسعه پایدار می باشد در پی سازگاری و هماهنگی با محیط زیست یکی از نیازهای اساسی بشر در جهان کنونی است.هدف از ایجاد ساختمان‌های سبز بهبود یافتن آب و هوا و جلوگیری از اثرات منفی ساخت و ساز بر محیط زیست است.
مرکز حمایتی و درمانی : مرکزی است که معمولا وابسته به موسسات خیریه بوده که در آن هم حمایت مالی و هم حمایت روحی از کودکان و والدین صورت میگیرد .
پزشکی کودکان : پزشکی کودکان یا طب اطفال ( به انگلیسی Pediatric) از شاخه های اصلی پزشکی است که عناوین دیگری همچون ؛ بیماری های کودکان ،طب کودکان و نیز شناخته می شود.
فصل دوم:
شناخت و پیشینه موضوع

2-1. تاریخچه فضاهای درمانی
فضاهای درمانی فضاهایی هستند که به تدریج از گذشته تا به امروز برای تداوم حیات و حفظ بقای انسانها در تاریخ زندگی بشر پدیدار گشته اند که همواره در طول تاریخ تکامل یافته و به شکل امروزین خود در خدمت بشر و از نیازهای جوامع انسانی هستند.
طبیعتاً توسعه دانش و علوم پزشکی با تکامل و پیشرفت فضاهای درمانی همگام بوده و در طول تاریخ این دو مقوله هرگز جدا از یکدیگر نبوده اند.
دانش پزشکی و موضوع درمان از پرسابقه ترین علوم بشری است که به علت پیوستگی و قرابت آن با حیات انسانی و نیاز و تمایل انسان به بقا از پدیده هایی است که به طوری که قراین تاریخی از وجود سه مدرسه متفاوت برای درمان بیماران، در سال 9500 قبل از میلاد، در آتلانتیس حکایت میکند.
(Malkin. J. 1992)
بررسی تاریخی، ریشههای علم طب را در مذهب ها، سنت ها، اسطوره ها و آداب و رسوم جوامع گوناگون می یابد که طبیعتاً روش های درمانی در میان ملل مختلف متفاوت بوده است.
پزشکی به عنوان بخشی از نیاز انسان سابقه ای بس طولانی دارد مدارک تاریخی، تحولات مربوط به امر پزشکی در بابل 6000 سال قبل را نشان می دهد همچنین از نظر لغوی کاربرد کلمه “Hospital” به معنی بیمارستان به قرون وسطی بر می گردد.
پس از انقلاب صنعتی با رشد و توسعه شهرها و افزایش روزافزون جمعیت نیاز به بیمارستان ها بیش از پیش احساس شد. در این بازه کشف میکروب (در سالها قبل از کشف آنتی بیوتیک) و مسأله مسری بودن آن و کشف مساله از بین رفتن باسیلها در اثر تابش نور خورشید و هوای تمیز تأثیر بسزایی در نگرش طراحی فضاهای درمانی داشته است (میرزازاد، 1386).
بیمارستانها در قرن 19 مشکلات فراوانی داشتند. فلورانس نایتینگل در سال 1859 در اینباره مینویسد که میزان مرگ و میر بیماران در بیمارستان اصلی شهر بسیار بیشتر از سایر مکانهاست چرا که در طراحی آن به عنوان هوا، نور و تهویه که نقش مهمی در بهبود بیماران دارند بی توجهی شده است. او پیشنهاداتی را در مورد طراحی بخشها ارائه دده است که شامل ارتفاع زیاد اتاقها، پنجره های بزرگ و سیستم تهویه مناسب می باشد. بیمارستانهای جدیدتر قرن 19، ساختمانهای ساده و بدون تزئیناتی بودند که خوب تهویه می شدند و بیماران می توانستند باغ بیمارستان را از پاویونها مشاهده کنند. در مقابل در اواخر این قرن رویکرد به سمت عملکردگرایی و تکنولوژیهای جدید تغییر کرد و کیفیات محیط که می توانست سطح درمان را ارتقاء بخشد مورد غفلت واقع شد. (لیتکوهی،1387،ص 124)
«در ابتدای قرن بیستم ،سلامت ،تناسب اندام و مراقبت از جسم و روان در میان دغدغه های اصلی جوامع پیشرفته قرار گرفت.از آن زمان تا به امروز بیمارستان ها در امکانات پیشرفته ،تخصصی و چند عملکردی فراوانی توسعه یافتند . در طول دهه 1960 و اوایل دهه 1970 ، زمانی که علم بر همه چیز تسلط یافته بود ،دیدگاه غالب این بود که ماشین بهداشت و درمان می تواند هر کاری انجام دهد و بیماران تنها در نقش یک شیئ بودند . نتیجه منطقی ریال توسعه مشهود ساختمان ها بود. اواخر دهه 80 میلادی ،تحولی عظیم در دیدگاه عمومی به سلامت و بهداشت رخ داد ؛ تمرکز دوباره بر بیمار به عنوان محور اصلی در طراحی فضاهای بهداشتی- درمانی .نارضایتی عمومی ناشی از تجربه های تلخ در بیمارستان های عظیم الجثه منجر به مطالبه فضاهایی با کیفیت های انسانی بالاتر گردید .بناهای درمانی در جهت پاسخگویی به نیازهای مختلف درمانی بشر رشد و پیشرفت روز افزونی داشته است .توسعه سریع دارویی و تکنولوژی در بخش سلامت از یک سو . تغییرات جمعیتی از سوی دیگر ،سبب شد بیمارستان های جامع که محصول دیدگاه تکنیکی صرف به موضوع سلامت بود ، با شبکه های جایگزین شود که تمام حوزه های مرتبط با سلامت را پوشش می دهد ؛ موسسات محلی کوچک که روز به روزبه سمت هر چه تخصصی تر شدن ارتقا می یابند .همراه با پیشرفت تکنولوژی در قرن بیستم ، علاوه بر جنبه های درمانی و جنبه های رفاهی ،به مسائلی از قبیل پایداری ،انرژی ،سایت ،منظر ،طبیعت و … توجه بیشتری شد .» (طالبیان، آتشی، نبی زاده،1392،ص9 )
2-2. تاریخچه طب کودکان
پزشکی یا طب کودکان در ابتدا چیزی ورای طب افراد بالغ نبوده و همواره موضوعی پایاپای بوده و هست اگرچه در نوع درمان و نحوهی برخورد و نگهداری تفاوت هایی وجود دارد اما از لحاظ پیشینه این دو مقوله در کنار یکدیگر بوده اند و هر جامعه ای نیازمند حفظ آینده و سرمایه های خود که همان کودکان هستند، می باشد. طب اطفال نیازمند نگرشی خاص بوده و نمی توان با کودکان همان گونه که با افراد بالغ رفتار می شود، رفتار نمود. موقعیت رشد و تأثیرپذیری بالای کودکان شرایطی را ایجاد می کند که باتوجه به آن باید نگاه و روش و فضایی مخصوص به آنها در نظر گرفته شود.
تاریخچه طب اطفال بر می گردد به قرن نهم و رازی پزشک معروف ایرانی که اولین کتاب را در زمینه بیماری های کودکان نوشته است و به همین دلیل برخی از تاریخ نگاران علم پزشکی او را پدر طب اطفال خوانده اند. معلم وی علی ابن سهل ربان آل طبری بحث هایی در این زمینه در کتاب خود فردوس الحکمه داشته است. اولین کار در رابطه با طب اطفال در دنیای غرب کتاب بچه های سیرکا در سال 1530 میلادی توسط توماس فایر است که خود ملهم از کارهای رازی و ابن سیناست.
طب اطفال به صورت مجزا از علم طب به طور واضح در قرن نوزدهم در لندن در بیمارستان کودکان در خیابان اورماند در سال 1852 شکل گرفته است.
این بیمارستان از قدیمی ترین بیمارستان های اطفال در دنیای انگلیسی زبان هاست.
در همان سال ها پزشک مهاجر آلمانی بنام آبراهام جاکوب در زمینه اطفال شروع به کار کرده که وی را پدر طب اطفال امریکا می دانند. (قربانی، 1390، ص 6)
2-3. تاریخچه مراکز درمانی و درمانی کودکان در ایران
سازمان های بهداشتی و درمانی کشور ایران از گذشته تا به امروز را می توان به این ترتیب نام برد؛
– مجلس حفظ الصحیه که به منظور تأمین بهداشت و درمان و آموزش پزشکی بوده، به دنبال کنفرانس صحی بین المللی منعقد شده در پاریس (1279 هـ. ش) در تهران در سال 1284 هـ. ش تشکیل شد.
– اداره کل صحیه مملکتی؛ در سال 1300 هـ ش در یکی از کابینه های دوره قاجاریه وزارت کشور شامل چند اداره بود که این اداره کل از آنها بود.
– اداره کل بهداری؛ در سال 1313 هـ . ش اداره صحیه مملکتی به اداره کل بهداری تغییر نام داد و به مرور تأسیساتی در شهرستان ها به وجود آمد.
– وزارت بهداری؛ طبق ماده 3 از قانون اصلاح بودجه سال 1320 هـ . ش اداره کل بهداری به وزارت بهداری تغییر نام داد.
– وزارت بهداشت، درمان آموزش پزشکی در سال 1364 وزارت بهداری منحل و این وزارت بجای آن تشکیل شد.(قربانی، 1390)
این روند تغییر نام و تغییر در گسترهی فعالیتها در ایران جهت افزایش کارایی و مدیریت مناسب با بهرهوری بالاتر بوده است.
مراکز درمانی در ایران به گذشته های خیلی دور بر می گردند بیمارستان های متعددی ایران و اطراف آن عموماً به همت ایرانیان بنا گردیده و ثمره آن به جهان پزشکی آن دوران رسیده است. بیمارستان جندی شاپور، بیمارستان ری، بیمارستان نیشابور، بیمارستان عضدی و بیمارستان معزالدوله دیلمی از جمله این بیمارستان ها بودند، اما ساخت اولین بیمارستان به سبک غربی به دوره قاجاریه بر می گردد.
ساخت بیمارستان مرکز طبی کودکان در سال ۱۳۳۷ توسط مرحوم دکتر حسن اهری پیشنهاد شد. ایشان فکر ساخت این مرکز را ره آورد سفری دانست که به همراه مرحوم دکتر محمد قریب بنیانگزار طب نوین اطفال ایران به شهر مونترال کانادا برای شرکت در نهمین کنگره بین المللی بیماریهای کودکان داشتند. در این سفر ایشان از بیمارستان های کودکان آن شهر و شهر تورنتو و چند مرکز علمی ویژه کودکان در آمریکا بازدید داشتند. از آنجائیکه بسیاری از آن مراکز توسط نیکوکاران با توان مالی متفاوت، حمایت می شد ایشان در تحقق این هدف بر روی کمک افراد و سازمانهای نیکوکار برنامه ریزی کرده و به عنوان اولین گام، اندوخته خود را در فروردین سال ۱۳۴۰ برای این منظور اهدا کرد. پس از آن با ارائه شواهد و آمار موجود در مورد مرگ و میر و شیوع بیماریهای کودکان به نیکوکاران، نظر آنها را جهت ساخت این مرکز جلب نمود.
همکاری دکتر فرهاد و دکتر قریب در تحقق این هدف نیز تأثیر بسزائی داشت اما از آنجائیکه این مبالغ نمی توانست پاسخگوی هزینه های ساخت و تجهیز این بیمارستان باشد به ناچار از سازمان های ملی و دولتی استمداد طلبیدند و سرانجام موضوع ساخت این مرکز در برنامه سوم دولت قرار گرفت و مسئولیت اجرای این طرح در دی ماه ۱۳۴۰ به خود دکتر اهری واگذار شد. ایشان در طراحی این بیمارستان از نقشه بیمارستانهای اطفال کانادا، آمریکا و سوئیس الگو گرفت و بالاخره در مهرماه سال ۱۳۴۲ عملیات ساختمانی بیمارستان آغاز شد.

در ساخت و تجهیز بیمارستان علاوه بر کمک خیرین، سازمان برنامه وقت، دانشگاه تهران و جمعیت شیر و خورشید ایران مشارکت داشتند و خرید تجهیزات خارجی بیمارستان با واسطه صلیب سرخ جهانی صورت گرفت و بدین ترتیب صرفه جویی قابل توجهی در صرف اعتبارات آن بعمل آمد. دکتر اهری همزمان با تصویب طرح ساخت این مرکز، جمعیتی را به نام جمعیت طرفداران مرکز طبی کودکان تشکیل داد که اولین جلسه این جمعیت در آذرماه ۱۳۴۰ تشکیل و در سال ۱۳۴۴ به ثبت رسید و دارای شخصیت حقوقی شد.
در آبان ماه سال ۱۳۴۶ با جلب نظر مسئولین دانشگاه تهران و تصویب آئین نامه های مربوطه، اداره مرکز به جمعیت طرفداران مرکز طبی واگذار شد و جمعیت نیز مسئولیت آماده سازی و افتتاح مرکز را برعهده گرفت. سه ماه پس از این واقعه یعنی در ۲۸ اسفند ماه ۱۳۴۶ مصادف با عید سعید غدیر دو واحد درمانگاهی فیزیوتراپی و دندانپزشکی مرکز نیز افتتاح شد. بدنبال آن در اردیبهشت سال ۱۳۴۷درمانگاه بهداشت کودکان و در شهریور همان سال درمانگاه بیماری های کودکان و بخش یک بستری بیماران آماده گردید. سرانجام در پانزدهم آبانماه سال ۱۳۴۷ سایر بخش های بیمارستان آماده و بیمارستان رسما” افتتاح شد.

در ابتدا بیمارستان با بخش های عفونی، کلیه، خون، غدد، جراحی، اورژانس و درمانگاه های تخصصی شروع به کار کرد اما بتدریج با پیشرفت علم و تکمیل کادر علمی بیمارستان بخش هایی همچون گوارش، ایمونولوژی و آلرژی، قلب، نوزادان، روماتولوژی، اعصاب ، جراحی اعصاب، ارولوژی، ارتوپدی وسایر بخشهای فوق تخصصی و پاراکلینیک به آن اضافه شد. در سال ۱۳۶۷ عملیات ساخت ساختمان شماره ۳ آغاز و در سال ۱۳۷۹ به اتمام رسید.
پروژه عظیم ساخت ساختمان شماره ۲ بیمارستان که امکان افزایش بخشها و تختهای بستری را فراهم می ساخت طی سالهای متمادی توسط رؤسای مختلف بیمارستان من جمله دکتر ربانی، دکتر میلانی و دکتر موحدی و مدیریت آقای مخبر پیگیری می شد که سرانجام طی سالهای ۱۳۹۰-۱۳۸۸ با همت دکتر ربانی و با مدیریت دکتر محمدپور و دکتر رضایی رسما افتتاح و مورد بهره برداری قرار گرفت.
(chmc.tums.ac.ir ،1393)
3-3. پیشینه معماری سبز و پایدار
تغییرات در شرایط آب و هوایی که در سالهای اخیر با آن روبرو هستیم نتیجه فعالیت انسانی در آزادسازی گاز دی اکسید کربن در جو است ، که ساختمانها نیز نقش غیر مستقیمی در این فرایند دارند. میدانیم که محدودیت هایی در دسترسی به سوخت فسیلی وجود دارد. کربنی که طی میلیونها سال در زمین جمع شده ذخایر و منابع حجیمی از سوخت فسیلی را تشکیل میدهد.مشکلی که امروزه وجود دارد این است که این ذخایر کربن به سرعت در حال آزاد شدن به شکل گاز دی اکسید کربن به داخل جو است.برای آنکه تغییراتی در نحوه ساختمان سازی قابل قبول باشد باید دلایل قانع کننده ای برای جایگزین کردن روشهای جدید ساخت و ساز بجای روشهای قدیمی وجود داشته باشد.
معماری پایدار در بستری شکل گرفت که ناکامی اندیشه های مدرن با عوامل مانند پیشرفت علوم و فلسفه و فاجعه هایی مانند جنگ جهانی و آلودیگهای زیست محیطی شاخص شده بود. معماری پایدار از زمانی حائز اهمیت شد که در سال 1970 بشر متوجه شد که انرژی فسیلی رو به اتمام است که در این زمان شروع به طرح هایی برای جایگزینی انرژی فسیلی کردند انرژی خورشیدی نمونه از انرژی های طبیعی است توضیح در مورد مستقیم تبدیل انرژی خورشید از انرژی طبیعی به عنوان انرژی های روشنایی و گرمایشی استفاده کنند. همچنین با استفاده از مزایای طبیعی هوا (باد) به شکل سیستم گذرا برای تهویه طبیعی استفاده می کردند.
در کنار مقولهی تولید انرژی در روشهای دیگر باید به حفظ انرژی و نگهداری آن برای استفاده نسلهای آینده توجه شود.
پس از انقلاب صنعتی و به ویژه در قرن بیستم، توسعه فنآوری و ساخت وسائل نکانیکی و الکترونیکی برای گرمایش و سرمایش جای استفاده از منابع طبیعی و مصالح ساختمانی مصنوعی جای مصالح بومی را گرفت بگونه ای که یکنواختی در ساخت و ساز باعث پیدایش یک سبک معماری بین المللی شد. وابستگی انسان به فنآوری باعث نابودی منابع ارزشمند انرژی و بی توجهی به سایر ارزش ها گردید. در اواخر قرن 20 باتوجه به نگرانی های فزاینده زیست محیطی و بروز بحران های بوم شناسی، جستجو برای ایجاد شهر پایدار و فنون معماری سبز بیشتر شد. این معماری در قرن 21 در کشورهای مختلف جهان با ترویج استفاده از انرژیهای تجدید پذیر موفقت قابل ملاحظه ای داشته است. در ایران معماری همگام با طبیعت سابقه ای دیرینه داشته و نظم هندسی بناها در کنار نظم طبیعی شکل گرفته و با آن ادغام شده است. به طوری که اصولی که امروزه در معماری سبز مدرن مطرح میشوند در معماری سنتی ایران رعایت می شد. در معماری معاصر شاهد ساختمانهای جدید با شیوه ساخت ناهماهنگ با اقلیم هستیم که از یک سو عدم آسایش ساکنین و از سوی دیگر با استفاده نامناسب از مصالح و افزایش مصرف انرژی فسیلی آلودگی و تخریب محیط زیست را به دنبال دارند. (مالکیان، پوریزدی، 1392)
نتیجه تمام این نگرشها این بود که مباحثی به نام معماری پایدار و توسعه پایدار بوجود آید، معماری سبز از شاخه های معماری پایدار بوده و در قرن بیستم به عنوان بخشی که همواره همراه محیط زیست بوده و در تلاش برای حفظ و قرارگیری بدون آسیب ساختمان در کنار محیط طبیعی می باشد.
معماری سبز برخاسته از معماری پایدار و توسعه پایدار بوده که این ناشی از نیاز انسان امروز در مقابل پیامدهای سوء جهان صنعتی و مصرف یعصر حاضر است. معماری سبز موضوع یا پدیده ای است که اکنون در بیشتر کشورهای جهان، توسط بسیاری از معماران با سلیقه ها و دیدگاه های متفاوت به آن توجه میشود. ایده های معماری سبز ضمن اینکه یک مفهوم جهانی است، «محلی» هم هست یعنی این مفهوم ضمن برخورداری از نکات مشترک و جهان شمول، در هریک موقعیت اجتماعی فرهنگی مفهوم خاص و متمایز خود را دارد. ساخت و سازهای سبز در برابر شرایط محیطی و ماندگاری سرمایه، مسئول و مکان های سالم برا یکار و زندگی هستد آنها راه حلی برای نزدیکتر کردن و ملموس تر شدن هرچه بیشتر طرح معماری در طبیعت محسوب می شوند.
جنبش بین المللی معماری سبز از سال 1990 شروع شد و در آمریکا ریشه های آن به قرن 19 بر میگردد. مرجع راهنمایی برای استانداردهای ساختمان های سبز (USGB) وجود دارد که در آن پارامترهای ساختمان سازی سبز در آمریکا و چندین کشور دیگر مشخص شده است. ایده اصلی آن عبارتند از: استفاده از مواد و مصالح دارای چرخه طبیعی و هم چنین استفاده از منابع کارآمد و طراحی مجدد برخی محصول ها و ارزش گذاری بیشتر روی سیستم های طبیعی برای محافظت هرچه بیشتر از کیفیت زندگی بشر، کاربری مناسب از زمین از ارکان بسیار مهم در معماری سبز می باشد. ساختمان ها به طبقات مختلفی از منابع برای خلاقیت و اجرا نیاز دارند از جمله مواد و انرژی و آب و زمین که از منابع بسیار با ارزش و ضروری است و استفاده مناسب از آن از ملاحظات بسیار مهم در توسعه اجرای پیشرفته ساختمان است. (فهیمیان ،یزدانفر،فیضی،1393)

فصل سوم:
معماری برای کودکان

3-1. کودک و معماری
دنیای کودکان دنیایی است با قوانین و قواعد خاص خود، این دنیا وابسته به تخیل کودکانه، خلاقیت و قوانین بی حدو مرز کودکان معماری درخور آنها را می طلبد چرا که طراح ب اید با خلق فضایی متناسب با روحیات مخاطب خود احساس رضایت و آرامش او را پاسخ دهد. برای اینکه معمار بتواند این روحیات را درک کند نیازمند مطالعه این تفکر می باشد.
هنری که در ارتباط با کودکان قرار می گیرد و آنان را مخاطب اصلی خود می پندارد، ویژگیهای مشترکی را دربر می گیرد که گاهی مفاهیم در آن اشتباه می شود.
برخی از مهمترین ویژگی ها در معماری کودکان عبارت است از:
– دوری از پیچیدگی
– متناسب بودن با تخیل کودکان و دوری از واقع گرایی و در عین حال بیان واقعیت
– استفاده از تشابه و استعاره و سمبل در انتقام پیام
– استفاده از رنگ به منظور جلوگیری از یکنواختی و به کارگیری تنوع بیشتر
– به کارگیری ریتمهای تند و کند و در عین حال ساده
– استفاده از خطوط نرم و در شخصیت دهی تصاویر
– اغراق در تناسبات واقعی
– تناسب با فرهنگ و خواسته های درون کودکی
– رک گویی و نشاط (نوری محمدری، 1380).
کودک و فضا
تمام اتفاقات و برخوردهایی که روی کودکان تأثیر می گذارند در فضایی که آنها را دربر گرفته شکل میگیرد. پیشرفت شناخت از خود هم ارز و مکمل ادراک فضا است این مقوله برای انسان بالغ هم وجود دارد.
تعلیم و تربیت موفق و صحیح باید بدون ایجاد برخوردهای جدی، کودک را در پیدا کردن موقعیتش در فضا و محیط زندگیش یاری دهد؛ تا بتوانند مرکزیت خود را در آن بیابد.

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید